Ficha i018

SALINAS DO LAGARES

Tipo

Salina

Sector

Mineiría

Uso actual

Paseo e natureza

Concello

Vigo

Parroquia

Coruxo

Lugar

Xunqueira

Enderezo

non procede

Coord.

N 42°11'59" O 8°46'25" GPS: 42.1991, -8.7731

DSC_0009
DSC_0009
DSC_0011
DSC_0011
DSC_0014
DSC_0014

Historia

Fundación

1927

Feche

2010

Fundador

Bernardo Alfageme S.L.

Naves da madeira, 1927.
Naves da madeira, 1927.

Vista das naves da madeira ao pouco de comezar a funcionar. Foto de El Pueblo Gallego do 26-X-1927.

Interior serradoiro, 1927.
Interior serradoiro, 1927.

Vista do interior do serradoiro e almacén de madeira ao pouco de comezar a funcionar. Foto de El Pueblo Gallego do 26-X-1927.

Derrube, 1930.
Derrube, 1930.

Aspecto dun derrube acontecido na obra do edificio despois dunha tempestade. Foto do Vida Gallega do 31-I-1930.

Nave central, ca. 1935.
Nave central, ca. 1935.

Vista da nave de central, coas mesas de limpeza e engrellado das sardiña. Esta foi a imaxe da portada dos catálogo de conservas Alfageme entre, cando menos, 1936 e 1958. Foto do catálogo do ano 1958, colección de Vigo Industrial.

Enlatado, ca. 1935.
Enlatado, ca. 1935.

Vista da nave central, coas mulleres disposta para colocalas sardiñas na lata. Foto do Museo ANFACO.

Foto aérea, 1945.
Foto aérea, 1945.

Foto de Bouzas do "voo americano de 1945". Apréciese como aínda non estaban erixidos os almacéns da concesión portuaria.

Reseña

Pendente de elaboración.

Procesos produtos

Pendente de elaboración.

Maquinaria 

conservada

Materalia

Pegatina.
Pegatina.

Pegatina publicitaria co logo moderno de Miau. Dimensións pegatina: 15x9,8 cm. Colección de Vigo Industrial.

Arquitectura

Superficie parcela

14.257 m2

Sup. ocupación

11.550 m2

DSC_0006
DSC_0006
DSC_0015
DSC_0015
DSC_0017
DSC_0017
DSC_0022
DSC_0022
DSC_0013
DSC_0013
DSC_0019
DSC_0019

Descritiva

Nota: A conserveira Alfageme ocupou durante a maior parte da súa historia dúas parcelas, a principal, entre as avenidas de Beiramar e rúa de Tomás Alonso (onde se atopaba a fábrica propiamente dita), e a parcela da concesión portuaria (entre a avenida de Beiramar e o mar). No ano 2018 esta parcela e as súas naves foron repartida en dúas novas concesións industrais para os estaleiros Cardama e Freire. Trátase pois neste sentido dun elemento independente, que deberá ser reconvertido nun novo uso industrial. Por esta razón, neste catálogo imos considerar a fábrica e naves portuarias dous bens distintos. Nesta ficha focalizamos a atención sobre os elementos da Alfageme da parcela principal, quedando as naves portuarias para unha vindeira ficha. 

Ata o ano 1927, no que rectangular duns 51 m de longo e 11 m de ancho. Foi este tamén un deseño de M. Gómez Román, feito no ano 1939. Tanto o desvizo polo soto mediente unha comunicación inferior coa nave da madeira.

- Nunha data que descoñecemos, pero remota (décadas de 1930 ou 1940), na esquina sudoccidental erixiuse un edificio de servizos. Tamén feito de perpiaño de granito e carpintería exterior pintada de branco, consta de dúas naves duns 20x14 m (560 m2 en total). A nave occidental é dunha única planta e aloxou un taller mecánico, mentres que a oriental é de dúas plantas, a baixa adicada a vestiarios e a superior a cociña e cantina. A cuberta é de tella plana e a catro augas.

Na parcela principal, atopamos amais outros elementos menores destacables coma: depósito de auga elevado (para 50 m3), marquesiña do aparcadoiro, portalón de entrada e portería, unha ampla superficie empedrada (uns 2.200 m2) e varios espazos axardinados (uns 2.800 m2) que contan con numerosas árbores, un hórreo, farois de fundición,...

Planos

Nave anexa, alzado SL.
Nave anexa, alzado SL.

Alzado da facha principal da nave anexa do proxecto do ano 1939 de Manuel Gómez Román. Conservado no Arquivo Municipal de Vigo.

Estado de conservación

Pendente de elaboración

Cívica

Visita

Inaccesible.

Uso actual

Baldío.

As últimas informacións apunta que a propiedade da parcela está repartida do seguinte xeito: 49% Abanca e 51% Inmobiliaria Aliseda (antigamente 100% do Banco Popular, actualmente participada nun 51% por Blackstone Group e nun 49% por Banco Santander).

Propiedade

Proteccion 

histórico-cultural

A conserveira Alfageme está incluida no Catálogo do Plan Xeral de Vigo

Afectación urbanística

Pendente de elaboración.

Proxectos de reutilización

Pendente de elaboración.

Coñecer máis 

Patrimonio 

relacionado

* Naves da Alfageme en cocesión portuaria.

* Buque arrastreiro Bernardo Alfageme.

* Empresas viguesas participadas por Bernardo Alfageme SA:

- AUCOSA.

- Carnaud.

Telmo Comesaña Pampillón contanos que o seu familiar, Emilio Comesaña Sobreira (preso talo golpe de estado, e fusilado o 6 de outubro de 1936), foi o carpinteiro autor das escaleiras interiores da vivenda dos donos. t.1

Testemuñas

Bibliografía

* COSTAS GOBERNA, FERNANDO JAVIER e HIDALGO CUÑARRO. Las salinas de Vigo. Aproximación al estudio de las salinas de la desembocadura del río Lagares (Vigo). Ed. Instituto de Estudios Vigueses. 1

*

* Ficha A047 do "Catálogo do Patrimonio do PXOM de Vigo". Vigo. Consultora Galega. 2008.

Ficha 140 do "Proyecto COAG/VIGO: patrimonio arquitectónico moderno y contemporáneo en Galicia ‘Arquitectura industrial en Vigo." de SOBRINO FAGILDE, IRIA e CALVIÑO IGLESIAS, RAI . Vigo: ed. COAG Vigo. 2008.

Ficha 344 do inventario da "Asociación Galega do Patrimonio Industrial Buxa   www.asociacionbuxa.com. Consultado o 14-I-2021.

* FRANCO, ÓSCAR. Ficha do "Edificio da conserveira Alfageme" no catálogo de patrimoniogalego.net. Consultado o 01-II-2021.

Agradecementos

Ao Museo Anfaco da conserva e a José Chas por ter cedido as fotografías. A Telmo Comesaña Pampillón pola testemuña.